Bir web sitesinin tüm trafiğini tek sunucu üzerinden karşılamak, ziyaretçi sayısı yükseldiğinde performans sorunlarına ve hizmet kesintisi riskine yol açabilir. Yoğunluğu farklı sistemlere paylaştırmak için kullanılan yöntemlerden biri DNS load balancing olarak adlandırılır. Bu yapı sayesinde aynı alan adı birden fazla sunucu IP adresiyle eşleştirilebilir ve bağlantılar belirlenen yönlendirme politikasına göre dağıtılabilir. Bu rehberde DNS load balancing nedir, nasıl çalışır, hangi yöntemlerle uygulanır ve yapılandırma sırasında nelere dikkat edilmelidir sorularını ele alıyoruz.
DNS Load Balancing Nedir?
DNS load balancing veya DNS tabanlı yük dengeleme, bir alan adına gelen DNS sorgularına farklı sunucu adresleri döndürerek kullanıcıları birden fazla hedefe yönlendirme yöntemidir. Ziyaretçi domainadresiniz.com adresine bağlanmak istediğinde DNS sistemi kullanılabilecek IP adreslerinden birini ya da birkaçını yanıt olarak iletir. Tarayıcı daha sonra seçilen hedefle doğrudan bağlantı kurar.
Bu yöntemde DNS sunucusu web trafiğini kendi üzerinden geçirmez. Görevi yalnızca istemcinin hangi adrese ulaşacağını belirlemektir. Böylece farklı veri merkezlerindeki fiziksel sunucular, sanal makineler veya harici yük dengeleyiciler aynı alan adı altında kullanılabilir.
DNS Load Balancing Nasıl Çalışır?
Temel yapılandırmada aynı alan adı için birden fazla A veya AAAA kaydı oluşturulur. A kaydı IPv4, AAAA kaydı ise IPv6 adresini tanımlar. Yetkili DNS sunucusu sorguya cevap verirken kayıtları dönüşümlü sıralayabilir veya yapılandırılmış politikaya göre belirli bir hedefi seçebilir.
RFC 9726’da açıklanan round-robin DNS yaklaşımında, aynı alan adına ait IP adresleri farklı sıralarla döndürülür. İstemcilerin çoğunlukla ilk adresi kullanması sonucunda yükün sunucular arasında paylaşılması amaçlanır. Ancak DNS önbelleği ve istemci davranışı nedeniyle her hedefin tam olarak eşit sayıda bağlantı alacağı garanti edilmez.
DNS Trafik Dağıtım Yöntemleri Nelerdir?
Kullanılabilecek yönlendirme politikası, DNS hizmetinin sunduğu özelliklere ve projenin altyapısına göre değişir.
- Round-robin: Sunucu adresleri sırayla veya değişen bir dizilimle DNS yanıtlarına eklenir. Benzer kapasiteye sahip sistemler için basit bir dağıtım sağlar.
- Ağırlıklı yönlendirme: Her hedefe belirli bir oran atanır. Yüksek kapasiteli sunucuya daha fazla, düşük kapasiteli sisteme daha az sorgu yönlendirilebilir. Yeni uygulama sürümleri sınırlı kullanıcı grubuyla bu yöntem üzerinden test edilebilir.
- Coğrafi veya gecikme tabanlı yönlendirme: Kullanıcıya uygun bölgedeki hedef seçilerek ağ gecikmesinin azaltılması amaçlanır. Çok bölgeli projelerde ziyaretçilerin yakın veri merkezlerine ulaştırılmasına yardımcı olur.
- Failover yönlendirmesi: Birincil hedef kullanılamadığında DNS yanıtı yedek sunucuya çevrilir. Bu model trafik paylaşımından çok hizmet sürekliliğine odaklanır.
Bir Alan Adı Birden Fazla Sunucuya Nasıl Yönlendirilir?
Basit round-robin yapılandırmasında DNS bölgesine aynı ana makine adı için birden fazla kayıt eklenir. Örnek kayıt yapısı şu şekildedir:
domainadresiniz.com. 600 IN A 192.0.2.10 domainadresiniz.com. 600 IN A 198.51.100.20
Bu örnekte iki sunucu da domainadresiniz.com adresine ait içeriği sunmalıdır. DNS sağlayıcısı kayıt grubunu farklı sıralarda döndürdüğünde bağlantıların bir bölümü ilk, diğer bölümü ikinci IP adresine ulaşır. Ağırlık, bölge veya sağlık kontrolü kullanılacaksa standart kayıt eklemek yerine sağlayıcının trafik yönlendirme özelliği üzerinden bir politika oluşturulmalıdır.
Değişiklik yayınlandıktan sonra dig domainadresiniz.com veya nslookup domainadresiniz.com komutlarıyla dönen adresler kontrol edilebilir. Farklı ağlardan yapılan testler, coğrafi kuralların ve önbellek davranışının değerlendirilmesini kolaylaştırır.
Sunucular DNS Yük Dengelemeye Nasıl Hazırlanmalıdır?
DNS kayıtlarını çoğaltmak tek başına uygulamanın doğru çalışması için yeterli değildir. Tüm hedeflerde aynı web sitesi sürümü, geçerli SSL sertifikası ve uyumlu sunucu ayarları bulunmalıdır. Bir ziyaretçi ilk istekte farklı, sonraki istekte başka sisteme bağlanabileceği için uygulamanın mümkün olduğunca durumsuz çalışması gerekir.
Oturum bilgilerinin yalnızca yerel diskte tutulması kullanıcıların beklenmedik biçimde çıkış yapmasına neden olabilir. Dosya yüklemeleri ortak depolama alanında saklanmalı; veritabanı erişimi, önbellek ve oturum yönetimi bütün sunucular için tutarlı hâle getirilmelidir. Dağıtım sürecinin otomatikleştirilmesi de hedefler arasında yazılım sürümü farkı oluşmasını önler.
Sağlık Kontrolü Neden Gereklidir?
Geleneksel round-robin DNS, kayıtlı sunucunun çalışıp çalışmadığını kendiliğinden denetlemez. Hedeflerden biri yanıt veremediğinde IP adresi DNS sonuçlarında kalırsa bazı ziyaretçiler hatalı sisteme yönlenmeye devam eder. Yönetilen DNS hizmetlerindeki sağlık kontrolü özelliği, belirlenen HTTP, HTTPS veya TCP uç noktasını düzenli aralıklarla test ederek kullanılamayan hedefi yanıtlardan çıkarabilir.
Sağlık kontrolü yalnızca portun açık olup olmadığını değil, uygulamanın gerçekten hizmet verebildiğini doğrulayan özel bir adresi izlemelidir. Veritabanı bağlantısı veya kritik bağımlılıklar çalışmıyorsa sağlık sayfası uygun hata kodu döndürmelidir. Böylece yalnızca aktif süreç değil, hizmetin kullanılabilirliği ölçülür.
TTL Değeri Trafik Dağıtımını Nasıl Etkiler?
TTL, DNS kaydının çözümleyicilerde ne kadar süre önbellekte tutulacağını belirler. Kısa TTL kullanıldığında yönlendirme değişiklikleri daha hızlı fark edilir fakat yetkili DNS sunucusuna ulaşan sorgu sayısı artar. Uzun değerler sorgu yükünü azaltırken arızalı hedefe ait eski cevabın daha uzun süre kullanılmasına neden olabilir.
Route 53 DNS en iyi uygulamalarında TTL seçiminin değişikliklere tepki süresi, sorgu hacmi ve güvenilirlik arasında denge gerektirdiği belirtilir. Uygun değer; beklenen trafik, kesinti toleransı ve sağlık kontrolünün çalışma biçimi dikkate alınarak belirlenmelidir.
DNS Load Balancing ile Klasik Load Balancer Arasındaki Fark Nedir?
Klasik bir yük dengeleyici gelen bağlantıyı karşılar ve isteği arka uç sunucularından birine aktarır. Bu sistem aktif bağlantı sayısı, yanıt süresi veya sunucu yükü gibi anlık verilere göre seçim yapabilir. DNS tabanlı yöntemde ise karar bağlantı kurulmadan önce isim çözümleme aşamasında verilir.
DNS yaklaşımı farklı bölgeler ve sağlayıcılar arasında geniş ölçekli yönlendirme için kullanışlıdır ancak istek bazında hassas dağıtım sunmaz. Önbelleğe alınmış cevaplar, bir kullanıcının belirli süre boyunca aynı hedefe gitmesine yol açabilir. Gerektiğinde DNS yönlendirmesi ile uygulama katmanı yük dengeleyicileri birlikte kullanılarak bölgesel dağıtım ve yerel sunucu seçimi ayrı katmanlarda gerçekleştirilebilir.
Sonuç
DNS load balancing, tek alan adını birden fazla sunucu veya bölgeyle ilişkilendirerek trafiğin dağıtılmasını sağlar. Başarılı bir yapı için uygun yönlendirme politikasının seçilmesi, hedeflerin aynı içeriği sunması, uygulama verilerinin ortak yönetilmesi ve erişilemeyen sistemlerin sağlık kontrolleriyle devre dışı bırakılması gerekir. TTL süresi de hızlı geçiş ile DNS sorgu yükü arasındaki dengeye göre planlanmalıdır.
Domainhizmetleri olarak hızlı, güvenli ve stabil hosting altyapımızla web projelerinize uygun çözümler sunuyoruz. Trafik yoğunluğu artan projeleriniz için ihtiyaçlarınıza uygun hosting ve sunucu hizmetlerimizden yararlanarak daha performanslı, ölçeklenebilir ve kesintilere karşı dayanıklı bir yayın altyapısı oluşturabilirsiniz.
